Aktualności

W sierpniu 2026 roku na łamach JAMA ukazał się przeglądowy artykuł zespołu z Vanderbilt-Ingram Cancer Center poświęcony wykorzystaniu krążącego DNA nowotworowego (ctDNA) w onkologii. Publikacja podsumowuje dowody dotyczące chorych dorosłych. Poniższe opracowanie przedstawia je w skrócie, a następnie omawia ograniczenia przenoszenia tych wyników na populację pediatryczną, w której biologia nowotworów oraz istniejące standardy diagnostyczne są odmienne.

Trwa międzynarodowe badanie III fazy oceniające skuteczność wenetoklaksu u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych z nawrotową ostrą białaczką szpikową (AML). Głównym celem badania jest sprawdzenie, czy dodanie wenetoklaksu do chemioterapii obejmującej fludarabinę, cytarabinę i gemtuzumab ozogamycyny może poprawić przeżycie pacjentów.

Drugi kolejny i nawrót guza Wilmsa (Wilms tumour – WT) jest rzadko opisywany w literaturze. Przeprowadzono analizę w ramach SIOP Renal Tumor Study Group (SIOP-RTSG) obejmującą takich pacjentów z lat 2001-2021, którzy uczestniczyli w badaniach SIOP WT 2001 oraz UK-IMPORT. Celem badania była ocena charakterystyki klinicznej, zastosowanego leczenia oraz wyników terapii. 

Dzieci z rdzeniakiem zarodkowym (medulloblastoma – MB) o standardowym ryzyku (ang. average-risk – AR) osiągają bardzo dobre wyniki długoterminowego przeżycia, jednak leczenie wiąże się z istotnymi odległymi działaniami niepożądanymi, takimi jak neuropatia oraz utrata słuchu związana z chemioterapią. Ograniczenie ekspozycji na winkrystynę (VCR) i cisplatynę może zmniejszyć nasilenie tych powikłań, jednak wpływ redukcji dawek na skuteczność leczenia pozostaje niejednoznaczny we współczesnych protokołach terapeutycznych.

13 lipca 2026 r. została opublikowana informacja o rozpoczęciu realizacji niekomercyjnego badania klinicznego DRAGONFLY, które ma na celu poprawę wyników leczenia pacjentów z kostniakomięsakiem. W odpowiedzi na pojawiające się wątpliwości dotyczące warunków kwalifikacji, Sekcja Guzów Kości Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Leczenia Guzów Litych przedstawiła stanowisko dotyczące informacji przekazywanych pacjentom i lekarzom na temat badania.

Pancreatoblastoma charakteryzuje się wysokim ryzykiem nawrotów i przerzutów. Najczęstsze wzorce progresji obejmują wznowę miejscową w loży po guzie, przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych oraz przerzuty do wątroby. Resekcja R0 stanowi kluczowy warunek uzyskania długotrwałego przeżycia, ponieważ jej skuteczność bezpośrednio wpływa na rokowanie.

Współczesna onkologia i hematologia dziecięca koncentruje się nie tylko na skuteczności terapii, lecz także na coraz dokładniejszej diagnostyce, zapobieganiu powikłaniom oraz zapewnieniu młodym pacjentom kompleksowej opieki na kolejnych etapach leczenia. O nowych możliwościach terapeutycznych, doświadczeniach polskich ośrodków i najważniejszych wyzwaniach w opiece nad dziećmi i młodzieżą dyskutowali eksperci podczas XIII Zjazdu Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej. Materiały z wydarzenia są już dostępne w formie relacji cyfrowych.

Ostra białaczka limfoblastyczna niemowlęca z rearanżacją genu KMT2A (KMT2A-rearranged acute lymphoblastic leukemia – KMT2A-r ALL) charakteryzuje się niekorzystnym rokowaniem. Włączenie blinatumomabu do standardowej chemioterapii stosowanej u niemowląt z KMT2A-r ALL poprawiło krótkoterminowe wyniki leczenia.

Guz Wilmsa (Wilms tumor - WT) pozostaje nowotworem o dość korzystnym rokowaniu, jednak przypadki nawrotów, zwłaszcza charakteryzujące się histologią wysokiego ryzyka, nadal stanowią istotne wyzwanie terapeutyczne po zastosowaniu intensywnego leczenia pierwszej linii. Połączenie winkrystyny i irynotekanu wykazuje aktywność przeciwnowotworową w guzach litych wieku dziecięcego, natomiast pazopanib - inhibitor kinaz tyrozynowych - może zwiększać skuteczność terapii poprzez działanie antyangiogenne.

Zarząd Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej wystosował list otwarty do Władz Śląskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Dyrekcji Śląskich Szpitali Klinicznych w Katowicach i Zabrzu. Apel dotyczy sytuacji kryzysowej związanej z opieką medyczną nad dziećmi z chorobami nowotworowymi w województwie śląskim.

Treosulfan, łagodniejsza alternatywa dla standardowo stosowanego busulfanu, pozwala bezpiecznie i skutecznie przygotować dzieci z ostrą białaczką szpikową do przeszczepu szpiku – wskazuje analiza 85 pacjentów leczonych w polskich ośrodkach pediatrycznych.

Całkowita metastazektomia płucna stanowi kluczowy element leczenia mięsaków prowadzonego z intencją wyleczenia, jednak śródoperacyjna lokalizacja zmian przerzutowych może być trudna. Obrazowanie fluorescencyjne z wykorzystaniem zieleni indocyjaninowej (indocyanine green – ICG) w bliskiej podczerwieni umożliwia uzyskanie wskazówek w czasie rzeczywistym podczas zabiegu, jednak liczba danych dotyczących dzieci, młodzieży i młodych dorosłych z mięsakami pozostaje ograniczona.

Pomimo postępu w diagnostyce i terapii zakażenia pozostają jednym z najpoważniejszych powikłań u dzieci leczonych onkologicznie. Szczególne obawy budzą inwazyjne zakażenia grzybicze, które nadal wiążą się z wysoką śmiertelnością i wymagają szybkiego rozpoznania oraz skoordynowanego postępowania wielu specjalistów.

Immunoterapia staje się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju leczenia chłoniaków dziecięcych. Nowe strategie mają zwiększać skuteczność terapii i ograniczać obciążenie pacjentów chemioterapią.

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) przyznała pełne zatwierdzenie dla preparatu TECELRA® (afamitresgene autoleucel) i rozszerzyła jego wskazanie o pacjentów pediatrycznych w wieku 12 lat i starszych z nieoperacyjnym lub przerzutowym maziówczakiem złośliwym.

Nowotwory kości należą do najbardziej wymagających jednostek onkologicznych, zarówno pod względem diagnostyki, jak i leczenia. Coraz większe znaczenie zyskują metody diagnostyki molekularnej, które pozwalają precyzyjniej określać typ nowotworu oraz wspierać planowanie terapii. Prof. dr hab. n. med. Katarzyna Derwich wyjaśnia, jakie zmiany zaszły w ostatnich latach w leczeniu mięsaków kości, dlaczego coraz rzadziej konieczne są amputacje oraz jakie nadzieje wiążą się z rozwojem terapii celowanych.