Są to problemy, które mogą pojawiać się po miesiącach czy latach po zakończonym leczeniu. Na szczęście tylko u nielicznej grupy ozdrowieńców występują ciężkie odległe powikłania. Jednak wiele powikłań może rozpoczynać się skrycie i być niezauważonym przez rodziców. Jest ważnym, aby wszystkie uchwycić jak najwcześniej, aby im zapobiegać lub wcześnie rozpocząć leczenie. To właśnie z lekarzem powinniście omówić, jakie następstwa mogą wystąpić i kiedy u Waszego dziecka.

Te najbardziej powszechne związane są z: zaburzeniem wzrastania, otyłością, tarczycą, sercem, układem oddechowym, drugimi nowotworami, zębami, płodnością, skórą, szkołą i pracą.

Otyłość

Niektóre dzieci po leczeniu steroidami, dzieci mniej aktywne fizycznie, po radioterapii pewnych okolic mózgu stają się otyłe. Dlatego należy regularnie kontrolować wagę, dbać o dietę i odpowiednią aktywność ruchową. Pamiętaj, że otyłość prowadzi do szeregu niekorzystnych następstw jak nadciśnienie, cukrzyca, choroba niedokrwienna serca.

Dowiedz się więcej:
Żyjmy zdrowo!
Aktywność fizyczna dziecka po przebytej chorobie nowotworowej
Wpływ leczenia przeciwnowotworowego na wzrost masy ciała

Tarczyca

Radioterapia okolicy szyi i głowy może powodować uszkodzenie czynności tarczycy. Tarczyca produkuje hormony potrzebne do wzrastania, utrzymywania prawidłowej wagi, samopoczucia i reguluje czynność innych narządów i gospodarkę ogólnoustrojową. Niedobór hormnów tarczycy można leczyć stosując preparaty hormonów tarczycy. Jeśli w badaniu zostaną stwierdzone guzki tarczycy, wymaga to badania specjalistycznego, które ustali ich rodzaj i dalsze postępowanie lecznicze.

Serce

Radioterapia klatki piersiowej i zastosowanie cytostatyków zwanych antracyklinami mogą spowodować problemy zdrowotne układu krążenia. Lekarz opiekujący się Twoim dzieckiem powinien wyjaśnić Wam problem, zalecić okresowe badania czynności serca i w razie pojawienia się problemów – skierować do kardiologa.

Dowiedz się więcej:
Wpływ leczenia przeciwnowotworowego na mięsień sercowy

Zaburzenia wzrastania

Leczenie przeciwnowotworowe w okresie wzrastania, tj. w dzieciństwie i w okresie pokwitania może spowolnić lub zahamować tempo wzrostu. Może doprowadzić do wadliwej postawy dziecka. Szczególnie radioterapia głowy i kręgosłupa. Zależy to od dawki i miejsca promieniowania. Dlatego należy mierzyć wzrost, co najmniej raz w roku, aby przewidzieć wzrost ostateczny. W przypadku, gdy Twoje dziecko rośnie wolniej niż dotychczas, opiekujący się nim lekarz skieruje je na badania specjalistyczne w celu ustalenia rodzaju zaburzeń i ewentualnego leczenia.

Dowiedz się więcej:
Wpływ leczenia przeciwnowotworowego na układ szkieletowy

Układ oddechowy

Radioterapia i niektóre z cytostatyków (bleomycyna) mogą zaburzać czynność płuc, pojawia się nadmierne zmęczenie po niewielkim wysiłku, duszność, kaszel. Pamiętaj, że palenie papierosów nasila te objawy. Omów z dzieckiem ten problem i zachęć, aby unikało palenia papierosów.

Dowiedz się więcej:
Wpływ leczenia przeciwnowotworowego na płuca i oddychanie

Drugie nowotwory

Pewne rodzaje chemioterapii i radioterapia zwiększają ryzyko wystąpienia kolejnego nowotworu. Palenie papierosów, nieprawidłowa dieta, jak i nadmierna ekspozycja na słońce dodatkowo zwiększa to ryzyko. Omów z lekarzem, jak zmniejszyć to ryzyko i jak można wykryć nowotwór we wczesnym stadium. Jest wtedy wyleczalny!

Dowiedz się więcej:
Kolejne nowotwory (drugie)

Płodność

Radioterapia miednicy i brzucha oraz alkilujące leki przeciwnowotworowe (cyklofosfamid, dakarbazyna) mogą uszkodzić czynność narządów płciowych i przyczynić się do zaburzeń płodności. U części pacjentów następuje opóźnienie wystąpienia pokwitania płciowego, natomiast u innych – przedwczesne pokwitanie. U kobiet może wystąpić przedwczesna menopauza. Część ozdrowieńców może mieć problemy z posiadaniem potomstwa. Omówcie problem z lekarzem, wykonanie badań hormonalnych może wyjaśnić, czy potrzebna jest wizyta u specjalisty.

Dowiedz się więcej:
Wpływ terapii przeciwnowotworowej w okresie dzieciństwa na funkcje reprodukcyjne u mężczyzn
Objawy toksyczności terapii przeciwnowotworowej na żeński układ rozrodczy
Posiadanie potomstwa - mężczyźni
Posiadanie potomstwa - kobiety

Zęby

Chemioterapia i radioterapia głowy może powodować problemy stomatologiczne, próchnicę, uszkodzenie emalii zębów, suchość w jamie ustnej. Wizyty kontrolne u stomatologa winne być regularne, co najmniej, co pół roku.

Skóra

Chemioterapia powoduje nadwrażliwość na słońce. Radioterapia sprzyja wystąpieniu nowotworów skóry. Należy unikać nadmiernego opalania i korzystania z solarium.

Szkoła i praca

Terapia przeciwnowotworowa zakłóciła proces nauczania waszego dziecka, spowodowała długie nieobecności w szkole. Niektóre z nowotworów (centralnego układu nerwowego), zabiegi operacyjne, radioterapia mogą powodować trudności w zapamiętywaniu, uczeniu, czytaniu, słownictwie, koncentracji uwagi. Należy te problemy omówić z psychologiem i pedagogiem szkolnym, wychowawcą. Niektóre z cytostatyków i radioterapia prowadzą do uszkodzenia słuchu lub wzroku. Określi to lekarz specjalista.

Niekiedy można pomóc poprzez posadzenie ucznia w pierwszej ławce!

Dowiedz się więcej:
Wpływ leczenia przeciwnowotworowego na narząd słuchu
Wpływ leczenia przeciwnowotworowego na nerwy
Wpływ leczenia przeciwnowotworowego na wzrok

Zobacz też

Wpływ leczenia przeciwnowotworowego na nerki
Objawy toksycznego działania terapii przeciwnowotworowej na śledzionę
Wpływ leczenia przeciwnowotworowego na wątrobę