Dlaczego proces tranzycji nadal jest jednym z największych wyzwań systemowych?
Jak podkreśla prof. Katarzyna Derwich, proces tranzycji powinien przebiegać w sposób płynny i zapewniać pacjentowi nieprzerwaną opiekę medyczną. W praktyce wyzwaniem pozostaje funkcjonowanie dwóch odrębnych systemów: pediatrycznego oraz przeznaczonego dla pacjentów dorosłych – które nie zawsze skutecznie się ze sobą komunikują.
Tymczasem ciągłość opieki ma kluczowe znaczenie zarówno dla monitorowania stanu zdrowia po zakończonym leczeniu, jak i dalszego nadzoru onkologicznego. Zdaniem ekspertki poprawa współpracy pomiędzy tymi systemami jest warunkiem zapewnienia pacjentom odpowiedniej jakości opieki po zakończeniu leczenia w ośrodkach pediatrycznych.
Jak przygotować młodego pacjenta do przejścia pod opiekę lekarza dla dorosłych?
Przygotowanie do tranzycji nie powinno rozpoczynać się dopiero w momencie przekazania pacjenta do opieki dla dorosłych. Jak zaznacza ekspertka, jest to proces długotrwały, który wymaga pracy prowadzonej przez wiele miesięcy przed planowanym przejściem.
Szczególne znaczenie ma budowanie samodzielności młodego pacjenta oraz rozwijanie jego świadomości dotyczącej własnego zdrowia. Dotychczas decyzje dotyczące leczenia były najczęściej podejmowane wspólnie z rodzicami lub przez nich samych. W systemie opieki dla dorosłych odpowiedzialność za podejmowanie decyzji zdrowotnych spoczywa już przede wszystkim na samym pacjencie.
Dlatego, jak podkreśla ekspertka, proces przygotowania do samodzielności powinien rozpoczynać się jeszcze w środowisku pediatrycznym, przy aktywnym zaangażowaniu onkologów i hematologów dziecięcych.
Czym jest paszport onkologiczny i dlaczego może być tak ważny?
Jednym z narzędzi wspierających prawidłowy przebieg tranzycji jest paszport onkologiczny. Jest to dokument medyczny zawierający najważniejsze informacje dotyczące historii choroby pacjenta. Obejmuje dane na temat rozpoznania, zastosowanego leczenia, otrzymanych dawek leków oraz najistotniejszych powikłań związanych z terapią przeciwnowotworową.
Jak wyjaśnia prof. Derwich, dokument ten stanowi źródło wiedzy dla lekarzy sprawujących dalszą opiekę nad pacjentem po zakończeniu leczenia pediatrycznego. Dzięki temu możliwe jest zachowanie ciągłości monitorowania stanu zdrowia i podejmowanie decyzji medycznych w oparciu o pełną historię leczenia.
Jak powinna wyglądać idealna ścieżka opieki dla pacjenta AVA?
Zdaniem prof. Katarzyny Derwich proces tranzycji powinien być skoncentrowany przede wszystkim na potrzebach pacjenta. Oznacza to zarówno odpowiednio wczesne przygotowanie do samodzielnego funkcjonowania w systemie ochrony zdrowia, jak i ścisłą współpracę pomiędzy specjalistami opieki pediatrycznej i opieki dla dorosłych.
Ekspertka podkreśla, że kluczowe znaczenie ma wielodyscyplinarność oraz skuteczna komunikacja pomiędzy zespołami medycznymi uczestniczącymi w procesie leczenia. Tylko wówczas możliwe jest zapewnienie płynnego przejścia pomiędzy systemami i uniknięcie przerw w monitorowaniu pacjenta.
Jak zaznacza specjalistka, dobrze przeprowadzona tranzycja pozwala nie tylko na skuteczną kontrolę ewentualnych odległych następstw leczenia, ale również na dalsze monitorowanie przebiegu choroby. To właśnie potrzeby pacjenta, a nie kwestie administracyjne, powinny pozostawać najważniejszym punktem odniesienia przy organizacji całego procesu.
Zapraszamy do zapoznania się z całością nagrania!
Materiał powstał w czasie XIII Zjazdu Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej, który odbył się w dniach 11-13 czerwca 2026 r. w Gdańsku.